Phân tích nhân vật bé Thu trong tác phẩm Chiếc lược ngà

Phân tích nhân vật bé Thu trong tác phẩm Chiếc lược ngà để thấy tình phụ tử thiêng liêng bị chia cắt trong chiến tranh với sự ám ảnh về nhân vật điển hình như bé Thu. Bên cạnh đó, nhà văn còn lên án, tố cáo chiến tranh phi nghĩa đã chia cắt biết bao tình cảm gia đình. Hãy cùng DINHNGHIA.VN tìm hiểu và phân tích nhân vật bé Thu qua nội dung bài viết dưới đây nhé!. 

Mở bài:Cha là bóng cả ngã che con

Là suối tình thương không bao giờ vơi cạn

(Ca dao)

Quả thật, nếu tình mẫu tử ngọt ngào, bao la như biển khơi, ôm ấp và vỗ về thì tình phụ tử càng thiêng liêng và cao cả gấp bội. Đề tài về tình cảm gia đình, cụ thể là về tình phụ tử luôn chiếm một vị trí quan trọng và ý nghĩa đối với bản thân người sáng tác lẫn độc giả. Trong văn học Việt Nam hiện đại, nhà văn Nguyễn Quang Sáng đã thể hiện thành công tình phụ tử cao cả, đặt nó trong thời khắc bùng nổ của chiến tranh và từ đó biết bao cảm xúc được cất lên thành lời, làm lay động biết bao bạn đọc. Tác phẩm ấy đi theo cùng tháng năm có tên: Chiếc Lược Ngà của nhà văn Nguyễn Quang Sáng. Phân tích nhân vật bé Thu trong truyện ngắn này sẽ giúp người đọc cảm nhận rõ nét về tình phụ nữ thiêng liêng cao cả biết bao… 

Mục lục

  • 1 Tìm hiểu những nét chính về tác giả và tác phẩm 
  • 2 Tóm tắt tác phẩm Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng
  • 3 Phân tích nhân vật bé Thu trong truyện ngắn Chiếc lược ngà 
    • 3.1 Sự ngạc nhiên và phản ứng là của bé Thu khi được gặp lại cha
    • 3.2 Tình yêu thương của bé Thu dành cho người cha qua ảnh
    • 3.3 Cuộc chia tay và tình cảm của Thu dành cho ông Sáu
  • 4 Đánh giá tác phẩm khi phân tích nhân vật bé Thu 
  • 5 Dàn ý phân tích nhân vật bé Thu trong tác phẩm Chiếc lược ngà 
    • 5.1 Mở bài phân tích nhân vật bé Thu trong Chiếc lược ngà 
    • 5.2 Kết bài phân tích nhân vật bé Thu trong Chiếc lược ngà 

Tìm hiểu những nét chính về tác giả và tác phẩm 

Tác giả Nguyễn Quang Sáng sinh năm 1932, quê ở huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang. Trong kháng chiến chống Pháp, ông tham gia bộ đội, hoạt động ở chiến trường Nam Bộ. Từ sau năm 1945, khi tập kết ra Bắc, Nguyễn Quang Sáng bắt đầu tiếp xúc với văn chương. Những năm chống Mĩ, ông trở về chiến trường Nam Bộ xưa, tham gia kháng chiến và tiếp tục sáng tác văn học.

Tác phẩm của Nguyễn Quang Sáng thuộc nhiều thể loại: Truyện ngắn có “Con chim vàng”, “Người quê hương”, “Chiếc lược ngà”, “Người đàn bà đức hạnh”, “Vẽ lại bức tranh xưa”. Ngoài ra, các tiểu thuyết “Đất lửa”, “Mùa gió chướng”, “Dòng sông thơ ấu” được nhiều độc giả biết đến và đặc biệt là kịch bản phim nổi tiếng “Một thời để nhớ một thời để yêu”. 

Có lẽ vì sinh ra, lớn lên và hoạt động chủ yếu ở chiến trường miền Nam nên các tác phẩm của ông hầu như chỉ viết về cuộc sống và con người Nam Bộ trong hai cuộc kháng chiến cũng như sau hoà bình. Đặc biệt, một truyện ngắn xúc động và giản dị về tình cảm gia đình được in vào sách giáo khoa và đã trải qua bao lần kiến giải, tiếp nhận từ các bạn đọc trẻ tuổi đó chính là truyện ngắn “Chiếc lược ngà”.

Tóm tắt tác phẩm Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng

Có thể nói, “Chiếc lược ngà” là một lát cắt nho nhỏ của đời sống, nó viết về tình phụ tử sâu nặng của cha con ông Sáu sau chiến tranh. Đây là một truyện ngắn giản dị nhưng chứa đầy sức bất ngờ như ta thường thấy ở văn của Nguyễn Quang Sáng. 

Đoạn trích trong sách giáo khoa đã cho thấy một khoảnh khắc nhỏ mà trong đó có sự cao cả thiêng liêng về tình phụ tử. Khi phân tích nhân vật bé Thu, ta thấy tác phẩm này được viết vào năm 1966 khi tác giả hoạt động ở chiến trường Nam Bộ và được đưa vào tập truyện cùng tên. Nội dung văn bản in trong sách giáo khoa kể lại cuộc gặp gỡ ngắn ngủi của ông Sáu với gia đình. 

Ông Sáu – một người xa nhà đi kháng chiến trong thời gian tám năm, bé Thu – con của ông luôn từng ngày nhớ về ba của mình. Trong một dịp về thăm nhà, thăm con, Bé Thu không nhận ra ba của mình, trái lại đã đối xử lạnh nhạt, có lúc vô lễ với ba. Đứa bé ấy tìm đủ mọi cách để không gọi ông Sáu là ba. Điều đó làm ông Sáu đau lòng, nhưng ông vẫn yêu thương con bằng tình cha con ruột thịt. 

Sau vài ngày ngắn ngủi sum họp gia đình, ông Sáu phải ra đi. Đến lúc ấy thì bỗng nhiên bé Thu bỗng thay đổi thái độ. Em ôm chặt lấy cha không muốn cha con phải xa nhau. Mọi người ngỡ ngàng sửng sốt. Thì ra mấy ngày trước do nhìn thấy trên mặt ông Sáu có vết sẹo lớn, bé Thu thấy ông không giống cha chụp chung ảnh với mẹ. Nhờ bà ngoại giảng giải, Thu đã hiểu ra mọi chuyện, em cất tiếng gọi “Ba…ba!..” và hẹn “Ba mua cho con một cây lược nghe!”. 

Ở khu căn cứ, ông Sáu dồn hết tình cảm yêu quý nhớ con vào việc làm một chiếc lược bằng ngà voi để mang về tặng cô con gái bé bỏng. Nhưng trong một cuộc chiến đấu ông đã ngã xuống. Trước lúc nhắm mắt ông còn kịp trao cây lược cho người bạn, gửi về tận tay cho con. 

Truyện được viết theo lời kể qua cái nhìn của ông Ba – nhân vật xưng tôi. Tuy đây là một đề tài khá phổ biến trong văn chương nhưng giá trị nhân văn của truyện không trở nên nhàm chán mà trở nên sâu sắc hơn cả. Đọng lại trong lòng người đọc ấn tượng nhất chính là nhân vật bé Thu, một cô bé hồn nhiên, bướng bỉnh nhưng lại vô cùng yêu thương cha. 

phân tích nhân vật bé thu và hình ảnh minh họa
Hình ảnh bé Thu và người cha của mình trong tác phẩm Chiếc lược ngà

Phân tích nhân vật bé Thu trong truyện ngắn Chiếc lược ngà 

Sự ngạc nhiên khi gặp lại cha, tình yêu thương dành cho cha khi xa cách cũng như tình cảm mãnh liệt dành cho ông Sáu của bé Thu là những khía cạnh khi phân tích nhân vật bé Thu. 

Sự ngạc nhiên và phản ứng là của bé Thu khi được gặp lại cha

Trước hết khi phân tích nhân vật bé Thu, điều mà người đọc cảm nhận được ở nhân vật này chính là một người con yêu thương cha sâu sắc và mãnh liệt được thể hiện trong giây phút em gặp cha. Tình yêu thương vô bờ bến ấy được cô bé cất giữ trong trái tim bé nhỏ của mình. Khoảng thời gian khi ông Sáu đi kháng chiến thì bé Thu lúc ấy chỉ mới tròn một tuổi. Nỗi nhớ cha chỉ được lưu giữ lại qua tấm ảnh trắng đen nhỏ bé mà em có được. 

Chính vì thế, đang lúc chơi đùa gần nhà, nhìn thấy một người đàn ông tự nhiên chạy đến gần nó, bé Thu trong giây phút gặp “người lạ” thì em hoảng sợ, “bỏ chạy và kêu thét lên”. Hành động đó cho thấy tài năng miêu tả diễn biến tâm lí con người của nhà văn Nguyễn Quang Sáng thật tinh tế. Hành động của bé Thu ta không trách được bởi lẽ đó là phản xạ tự nhiên của một đứa bé khi gặp một người xa lạ, bé Thu không hề biết người đàn ông đang đứng gần bên nó chính là người cha trong tấm ảnh, người cha mà nó mong nhớ bao ngày. 

Lúc này đây, người cha hiện thời khác hẳn với người cha mà nó hình dung qua ảnh bởi vết sẹo dài trên khuôn mặt. Vết sẹo ấy vô tình làm khuôn mặt ông Sáu trông rất đáng sợ và dữ tợn. Hẳn là người đọc cũng sẽ đồng cảm với bé Thu bởi em chỉ là một đứa trẻ chỉ bảy, tám tuổi. Đối với một đứa bé như thế, em chưa hiểu sự khốc liệt của đời sống chiến tranh thời ấy. 

Bé Thu nghĩ về cha nó đẹp, phải lành lặn, khỏe mạnh như trong bức ảnh. Ngay phút đầu tiên, bé Thu đã không công nhận ông Sáu là cha. Bởi trong tâm hồn của em chỉ là nỗi ám ảnh về quá khứ, cảm giác sợ hãi dường như vây quanh em mà ngay cả chính em cũng không hề mong muốn.

Tình yêu thương của bé Thu dành cho người cha qua ảnh

Hơn nữa, khi phân tích nhân vật bé Thu, ta thấy tình yêu thương cha da diết và mãnh liệt được bộc lộ khi bé Thu kiên quyết bảo vệ tình thương mà nó dành cho cha “trong bức ảnh” dù chỉ ba ngày ngắn ngủi ở gần ông Sáu. Phản ứng đầu tiên của con bé là một thái độ kiên quyết không gọi ông Sáu là “ba”, con bé chỉ muốn dành tiếng “ba” cho người cha trong bức ảnh kia. 

Ông Sáu càng chờ đợi, càng hi vọng thì càng thất vọng. Người đọc không thể rời mắt khỏi trang giấy bởi các tình tiết truyện đan xen với nhau, ta hồi hộp theo dõi sự chuyển biến trong nhận thức và hành động của bé Thu khi nó trông nồi cơm giúp mẹ. Người đọc tưởng rằng, khó khăn hay một việc nào quá sức, bé Thu sẽ kêu một tiếng “ba” để nhờ ông Sáu “chắt nước” khi nấu cơm nhưng đằng này, trái lại con bé chọn cách nói trổng. 

Lời nói cộc lốc, lạnh lùng làm sao: “Cơm sôi rồi, chắt nước dùm cái”. Lời nói này khiến ta nghĩ đây là một cô bé thiếu lễ phép khi nói chuyện với người lớn, nhưng cách cư xử ấy có lí do khiến chúng ta thông cảm. Đó là bé Thu bướng bỉnh, muốn dành  riêng tiếng “ba” thiêng liêng cho một người cha duy nhất mà thôi.

Nếu với người khác, trong tình huống khác, tiếng “ba” thật bình thường nhưng đối với một cô bé thiếu thốn tình cảm quan tâm, chăm sóc của người cha thì tiếng “ba” đó thật thiêng liêng và cao quý hơn cả. Tiếng gọi đó, tình cảm đó, nó đã ấp ủ suốt tám năm trời mà chưa có dịp gọi “ba”.

Kế đến, hành động của bé Thu lấy vá múc từng vá nước đổ ra ngoài, khi mà ông Sáu phớt lờ đi lời nói trổng đã cho thấy tính cách mạnh mẽ, bướng bỉnh của cô bé này. Bé Thu cũng nhanh tay, thông minh khi sử dụng cách khác, đúng như lời nhận xét của nhân vật Ba: “Con bé đáo để thật”. Sự bướng bỉnh và ương ngạnh của bé Thu ngày càng tiếp tục khi nó hất văng cái trứng cá ra khỏi chén cơm. Hành động đó như muốn từ chối, phủ nhận hết sự quan tâm, chăm sóc của ông Sáu trong những ngày qua. Quả là:

Tấm lòng cha một đời con đâu hiểu

Bởi tình cha luôn lắng dịu ngọt ngào

(Ca dao)

Điều đó càng khiến cho người đọc vừa giận, vừa thương bé Thu. Giận vì bé Thu cứng đầu, cố chấp và bướng bỉnh đến mức ương ngạnh và có hành vi thiếu lễ phép với ông Sáu. Song, khi phân tích nhân vật bé Thu, người đọc cũng vừa thương vì bé Thu thiếu thốn tình cảm của cha từ nhỏ nhưng vẫn giữ trọn một tình thương sâu sắc nhất dành cho người cha duy nhất trong tấm ảnh. 

Em đã kiên quyết đến mức cố chấp để bảo vệ tình yêu trong sáng mà bấy lâu nay Thu vẫn tin tưởng và trân trọng. Có lẽ, đó cũng là một nét đẹp đáng quý trong tâm hồn của em. Độc giả có thể nhìn thấy rõ tài năng tự sự kết hợp với miêu tả tâm lí nhân vật của nhà văn. Ông dường như năm rõ và thấu hiểu từng giây phút chuyển biến trong tâm lí trẻ thơ thể hiện qua những hành động và thái độ của bé Thu. 

Mặc dù cho người cha sau ngần ấy tám năm trời đau khổ khi con không nhận ra mình thì bé Thu vẫn tỏ ra một mực kiên quyết, phân chia  ranh giới giữa nó và ông Sáu. Phân tích nhân vật bé Thu khiến người đọc cảm thấy thật tội nghiệp cho cả hai cha con.

Cuộc chia tay và tình cảm của Thu dành cho ông Sáu

Cuối cùng, tình yêu cha mãnh liệt và sâu sắc được thể hiện và bộc lộ khi bé Thu chia tay với cha. Khi phân tích nhân vật bé Thu, ta thấy nghe lời giải thích của ngoại về “vết thẹo” trên khuôn mặt của cha do bị ảnh hưởng từ chiến tranh đã khiến bé Thu không ngủ được. Cả đêm, bé Thu nằm trằn trọc, thao thức, trở mình qua lại. Rõ ràng, bé Thu không phải thuộc kiểu một người thiếu suy nghĩ, vô tư, hồn nhiên mà trái lại chín chắn như người lớn. 

Có vẻ như, cô bé đang hối hận về việc đối xử tệ với cha mình trong những ngày qua. Giờ đây, ngoài việc hối hận, có lẽ bé Thu còn cảm thấy tiếc nuối khi nó không gặp cha, không còn được cha quan tâm, chăm sóc. Thời gian quá ngắn ngủi, bao yêu thương và sự quan tâm của ông Sáu dành cho Thu từng ngày ấy em không nhận lấy để rồi khi đến thời khắc gần chia tay, cô bé ấy mới thấy quý giá và tiếc nuối vô cùng. Chắc hẳn, sau lời vỗ về và giải thích từ phía ngoại, bé Thu hiểu ra và mong trời mau sáng, để em chạy về nhà mình thật nhanh, để có thể ôm lấy cha lần cuối, để rồi em được gọi tiếng “ba” sau ngần ấy năm qua.

Mạch truyện vẫn cứ chảy trôi, không hề bị gián đoạn mà cứ lần lượt đẩy tâm thế người đọc từ phía hồi hộp này đến hồi hộp khác. Đỉnh điểm của cảm xúc con người vỡ tung khi nhà văn mô tả giây phút bịn rịn, chia tay của ông Sáu với hàng xóm, cảnh chia tay của ông với đứa con gái yêu duy nhất của mình. 

Phân tích nhân vật bé Thu để thấy lúc ông Sáu lên đường trở lại chiến khu, “đôi mắt bé Thu không còn ngơ ngác lạ lùng…ánh mắt xa xăm, mông lung” như đang chờ đợi, đang muốn bộc lộ tình cảm dữ dội, mãnh liệt. Bé Thu trong giây phút: “Nó bỗng cất tiếng gọi ba… tiếng kêu như xé…xé ruột gan mọi người”. Dường như ngay lúc đó, nó muốn cho ba hiểu là nó yêu thương ba biết nhường nào. 

Bé Thu muốn cho ông Sáu hiểu nó rất thương cha và đó cũng chính là lời xin lỗi muộn màng, sự cảm thông chia sẻ nỗi đau, nỗi tổn thương mà cha nó phải gánh chịu suốt tám năm và cả ba ngày ngắn ngủi vừa qua. Giờ đây, bé Thu yêu luôn cả những gì đáng sợ trên khuôn mặt cha của nó.

Rời khỏi vòng tay cha với lời nhắn nhủ trong nước mắt về một cây lược làm quà tặng mà nó mong nhận được, nhưng thực chất, con bé chỉ hi vọng một ngày không xa, đất nước được thống nhất, ba nó trở về và gia đình lại được sum họp. Cứ tưởng cái viễn cảnh gia đình hạnh phúc sẽ không còn xa nữa nhưng cả bé Thu lẫn ông Sáu đều không biết rằng đó là lần gặp mặt cuối cùng của cha và con bởi trong chiến tranh không thể nói trước được điều gì.

Phân tích nhân vật bé Thu để thấy cô bé quả thật đã để lại ấn tượng trong lòng người đọc không chỉ ở tình yêu thương cha sâu sắc mà còn là sự thông minh, lém lỉnh có phần hơi bướng bỉnh. Chính vì điều đó đã tạo nên một cô giao liên gan dạ, dũng cảm, tiếp nối con đường cách mạng mà ba em đã đi.

Đánh giá tác phẩm khi phân tích nhân vật bé Thu 

Từ việc phân tích nhân vật bé Thu nói riêng hay tìm hiểu về tác phẩm nói chung, ta càng cảm phục và trân trọng trước tình cảm của cha con ông Sáu, càng thấm thía hơn tình phụ tử thiêng liêng, bất diệt trong chiến tranh.Truyện có giá trị mạnh mẽ trong việc tố cáo tội ác của chiến tranh. Nó đã gieo rắc bao đau thương khiến gia đình li tán, con xa cha, chồng xa vợ. Chiến tranh và tội ác chính là kẻ thù của nhân loại. Tình huống truyện được nhà văn xây dựng độc đáo và ngôi kể chứng nhân qua nhân vật Ba càng góp phần tạo nên sức hấp dẫn cho truyện.

Kết bài: Nói tóm lại, nhân vật bé Thu trong tác phẩm Chiếc lược ngà của nhà văn Nguyễn Quang Sáng là một nhân vật thú vị, gần gũi và có những nét tính cách riêng: vừa ngây thơ, vừa giàu tình cảm nhưng cũng kiên quyết mạnh mẽ. Bên cạnh hình ảnh ông Sáu thì hình ảnh bé Thu được tác giả miêu tả sâu sắc và chân thật. Hai nhân vật này song hành cùng nhau làm cho câu chuyện về tình phụ tử thêm đẹp và ý nghĩa. Phân tích nhân vật bé Thu trong truyện ngắn đã khiến người đọc cảm thấy yêu hơn và trân quý hơn những giây phút bên gia đình, bởi lẽ thời gian lướt trôi vội vã nhưng đời người thì hữu hạn biết bao…

Dàn ý phân tích nhân vật bé Thu trong tác phẩm Chiếc lược ngà 

Để nắm được các ý chính trong bài viết cũng như giá trị của truyện ngắn, dưới đây DINHNGHIA.VN sẽ giúp bạn khái quát dàn ý phân tích nhân vật bé Thu trong tác phẩm Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng.

Mở bài phân tích nhân vật bé Thu trong Chiếc lược ngà 

  • Tóm tắt tác phẩm Chiếc lược ngà cùng hoàn cảnh ra đời của truyện ngắn.
  • Phân tích nhân vật bé Thu trong truyện ngắn Chiếc lược ngà qua những khía cạnh.
    • Phản ứng cùng sự ngạc nhiên của bé Thu khi gặp lại cha sau nhiều năm xa cách.
    • Tình cảm của bé Thu dành cho người cha nơi xa qua bức ảnh kỉ niệm.
    • Cuộc chia tay của hai cha con và tình cảm bé Thu dành cho người cha của mình.
  • Nhận xét về tác phẩm khi phân tích nhân vật bé Thu trong Chiếc lược ngà. 

Kết bài phân tích nhân vật bé Thu trong Chiếc lược ngà 

  • Khẳng định bé Thu là nhân vật được khắc họa với nhiều biến chuyển trong tâm lý.
  • Nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của tình phụ tử trong cuộc sống.
  • Tóm tắt giá trị nội dung và nghệ thuật đặc sắc của truyện ngắn Chiếc lược ngà.
  • Nêu những suy nghĩ của bản thân khi phân tích nhân vật bé Thu trong tác phẩm. 

Có thể thấy khi phân tích nhân vật bé Thu thì nhân vật này đã để lại trong lòng mỗi chúng ta những dấu ấn sâu sắc. Hình ảnh bé Thu và ông Sáu đã khắc họa rõ nét về tình phụ tử thiêng liêng và sâu nặng, bất biến và vĩnh hằng. Qua đó, tác giả cũng muốn nhắn gửi đến người đọc hãy trân quý những người thân yêu, hãy trân trọng tình cảm gia đình bởi đó chính là “điểm tựa” tinh thần vững chắc giúp ta luôn vững vàng trong cuộc sống. 

Bài viết về chủ đề phân tích nhân vật bé Thu trong truyện ngắn Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng đã được DINHNGHIA.VN cung cấp cho bạn qua nội dung trên đây. Hy vọng kiến thức trong bài viết sẽ giúp bạn có những ý văn hay trong quá trình tìm hiểu và phân tích nhân vật bé Thu. Chúc bạn luôn học tập tốt!. 

Xem thêm >>> Phân tích nhân vật ông Sáu trong truyện ngắn Chiếc lược ngà

Please follow and like us:
error

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *