Y học

HỆ TIẾT NIỆU

Tác giả: Y học

HỆ TIẾT NIỆU:

(tk. bộ máy tiết niệu), hệ thống các tế bào, cơ quan làm nhiệm vụ đưa các chất thải hoặc các chất có hại được hình thành từ các phản ứng hoá học xảy ra trong cơ thể động vật ra ngoài. Ở các động vật nguyên sinh, động vật đa bào nguyên thuỷ, các chất thải được đưa ra ngoài bằng khuếch tán qua bề mặt cơ thể. Ở giun dẹp, luân trùng, một số giun đốt, việc bài niệu do tế bào ngọn lửa (tế bào hình chén có túm tiêm mao), tế bào này rung động dẫn các chất bài tiết lỏng từ mô xung quanh vào xoang tế bào ngọn lửa, xoang này nối với ống bài tiết ra ngoài cơ thể. Ở côn trùng, nhện, động vật nhiều chân, rết, có các ống Manpighi (ống kín mở một đầu vào phần trước của ruột sau) lấy chất cặn bã trong cơ thể (chủ yếu là axit uric) từ máu và chuyển vào ruột được thải ra ngoài. Ở cá hương và nòng nọc, có nhiều ống hở đầu xếp theo kiểu phân đốt ở ngay sau tim được gọi là tiền thận. Tiền thận thu nhận chất bài tiết lỏng từ xoang cơ thể đổ vào ống dẫn tiền thận và đổ ra lỗ huyệt. Đến giai đoạn trưởng thành, tiền thận được thay bằng trung thận, là các ống phân đốt, một đầu đổ vào các nang Bauman dạng chén.

Ở động vật có vú (kể cả người), HTN gồm hai phần khác nhau về nguồn gốc, cấu tạo và chức năng: thận và những đường dẫn nước tiểu. Trung thận, tiền thận biến mất nhường vai trò bài tiết cho hậu thận - thận chính thức. Thận gồm hệ thống ống nhỏ - ống niệu kết hợp với hệ thống tuần hoàn đặc biệt, chen giữa các ống ấy là một ít mô liên kết. Các ống niệu này có nguồn gốc từ tế bào trung mô thuộc trung bì trung gian. Thận ở đây đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành nước tiểu bằng cách lọc từ máu những sản phẩm chuyển hoá, hấp thu lại một phần lớn các chất ấy, tổng hợp và chế tiết một số chất mới. Những đường dẫn nước tiểu từ thận ra ngoài cơ thể có đài thận, bể thận, niệu quản (bắt nguồn từ mầm mọc ở sau cùng của ống Vonfơ), bàng quang, niệu đạo phát sinh từ xoang niệu sinh dục. Xt.Thận.


Sơ đồ hệ tiết niệu  ở người và mối liên quan đối với bộ xương

Chia sẻ bạn bè twitter google plus facebook in

Các bài khác về Y học