Triết học

TAM ĐOẠN LUẬN

Tác giả: Triết học

TAM ĐOẠN LUẬN:

loại hình suy diễn gián tiếp, xuất phát từ hai tiền đề tất yếu rút ra một kết luận. Có ba loại TĐL: 1) TĐL nhất quyết; 2) TĐL tuyển chọn; 3) TĐL điều kiện.

Trường hợp TĐL giản đơn, nhất quyết đặc tính chỉ có ba danh từ: S (gọi là danh từ nhỏ), P (gọi là danh từ lớn) và M (gọi là trung danh từ).

TĐL giản đơn, nhất quyết đặc tính muốn đúng đắn phải tuân theo các nguyên tắc lôgic: 1) Mệnh đề đúng đối với toàn thể thì nhất định sẽ đúng với bộ phận. 2) Thuộc tính của thuộc tính cũng là thuộc tính của đối tượng. Từ đây, người ta cụ thể hoá thành những quy tắc lôgic của các cấu hình TĐL nhất quyết đặc tính: a/ Trong TĐL giản đơn, nhất quyết đặc tính chỉ có ba danh từ: S, P, M. Nếu không bảo đảm đúng yêu cầu này thì sẽ mắc lỗi bốn danh từ; b/ Trung danh từ phải chu diên nghĩa là ngoại diên của nó phải được bao quát toàn bộ, ít nhất ở một trong hai tiền đề; c/ Danh từ không chu diên trong tiền đề không thể chu diên trong kết luận; d/ Nếu tiền đề lớn và cả tiền đề nhỏ đều là phán đoán phủ định thì không thể rút ra bất kì kết luận nào; đ/ Nếu một trong hai tiền đề là phán đoán phủ định thì kết luận nhất thiết cũng phải là phủ định; e/ Nếu cả hai tiền đề đều là phán đoán không phổ quát thì không thể rút ra kết luận nào; f/ Nếu một trong hai tiền đề là phán đoán không phổ quát thì kết luận sẽ không phổ quát.

Trường hợp các loại phán đoán A, E, O, I (x. Phán đoán) đóng vai trò tiền đề, thì để phù hợp với các quy tắc lôgic nêu trên, mỗi cấu hình TĐL chỉ có một dạng thức đúng đắn mà thôi.

cấu hình thứ nhất: AAA, EAE, AII, EIO

cấu hình thứ hai: EAE, AEE, EIO, AOO

cấu hình thứ ba: AAI, IAI, AII, EAO, OAO, EIO

cấu hình thứ tư: AAI, AEE, IAI, EAO, EIO.

Qua đó ta thấy rõ mỗi cấu hình TĐL đều có quy tắc riêng.

Chia sẻ bạn bè twitter google plus facebook in

Các bài khác về Triết học