Triết học

"BÚT KÍ TRIẾT HỌC"

Tác giả: Triết học

"BÚT KÍ TRIẾT HỌC":

sách thu thập những ghi chép trong những năm 1914 - 16 của Lênin về triết học, khi đọc các tác phẩm triết học và khoa học tự nhiên; những ghi chép đó đã được công bố từng phần những năm 1929 - 30, lần đầu tiên được xuất bản thành sách năm 1933. "BKTH" gồm những trích đoạn, những tóm tắt nội dung các cuốn sách Lênin đã đọc, cả những nhận xét phê phán, những kết luận và những khái quát của Lênin. Trong những ghi chép đó, đoạn viết "Về vấn đề phép biện chứng" có tính chất một bài văn hoàn chỉnh, trong đó Lênin trình bày sâu sắc, dưới hình thức thu gọn, về bản chất của phép biện chứng duy vật.

Khi tóm tắt "Gia đình thần thánh" của Mac và Enghen, nghiên cứu về thế giới quan của hai ông, Lênin nêu rõ chủ nghĩa cộng sản là kết luận lôgic rút ra từ toàn bộ sự phát triển lịch sử của triết học duy vật.

Khi đọc "Những bài giảng về bản chất của tôn giáo" của Foiơbăc (L. A. Feuerbach), Lênin nêu bật lên sự khác nhau giữa chủ nghĩa duy vật trực quan của Foiơbăc và chủ nghĩa duy vật biện chứng của Mac.

Cùng với sự phê phán phép biện chứng duy tâm của Hêghen (F. W. G. Hegel) khi đọc những tác phẩm của Hêghen như "Khoa học lôgic", "Những bài giảng về lịch sử triết học", Lênin tỏ ra rất trân trọng và nhấn mạnh đến tất cả những gì có giá trị trong triết học Hêghen, đồng thời đặt ra nhiệm vụ phải giải thích chúng theo quan điểm duy vật, phải cải tạo chúng như Mac đã làm.

Trong "BKTH", những tư tưởng của Lênin về phép biện chứng chiếm một vị trí quan trọng. Lênin đã đưa ra một định nghĩa sâu sắc về phép biện chứng, nêu rõ bản chất của nó, những yếu tố của nó và nhấn mạnh đến học thuyết về mâu thuẫn, hạt nhân của phép biện chứng. Một luận điểm quan trọng của Lênin, có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển của triết học macxit đã được trình bày sáng tỏ trong "BKTH", đó là luận điểm về sự đồng nhất, sự thống nhất, sự phù hợp của phép biện chứng, lôgic học và lí luận nhận thức. Những tư tưởng của Lênin về sự trùng hợp trong lôgic học giữa lịch sử tư tưởng với những quy luật của tư duy, về sự cần thiết phải khái quát - theo quan điểm triết học - lịch sử của kĩ thuật, của khoa học tự nhiên, của sự phát triển trí lực của trẻ em, của loài vật... là đặc biệt quan trọng để xây dựng một lí luận nhận thức đúng đắn.

Các bút kí cũng cho thấy rõ lôgic đã dành nhiều sự chú ý cho lịch sử triết học. Lênin đề cập đến tầm quan trọng của việc nghiên cứu lịch sử phép biện chứng, đến phương pháp luận của lịch sử triết học, đến tính quy luật, tính kế thừa trong lĩnh vực nghiên cứu này.

Trong những ghi chú về các cuốn sách khoa học tự nhiên, Lênin nhấn mạnh đến chủ nghĩa duy vật biện chứng, coi đó là phương pháp luận chung, đúng đắn của khoa học.

Chia sẻ bạn bè twitter google plus facebook in

Các bài khác về Triết học