Toán học

BẬC TỰ DO

Tác giả: Toán học

BẬC TỰ DO:

 1. BTD của hệ cơ là số di chuyển khả dĩ độc lập tuyến tính lớn nhất mà hệ cơ có thể có. Chất điểm tự do có ba BTD vì nó có thể di chuyển độc lập theo ba trục toạ độ vuông góc với nhau. Nếu chất điểm chỉ có thể chuyển động trong một mặt thì số BTD của nó bằng 2. Vật rắn tự do có sáu BTD, trong đó ba BTD ứng với ba di chuyển thẳng của một điểm thuộc vật (thường là khối tâm C của vật) và ba BTD ứng với ba di chuyển quay của vật quanh điểm đó. Nếu vật có một điểm cố định thì chỉ có ba BTD ứng với ba di chuyển quay quanh ba trục đi qua điểm cố định. Vật có hai điểm cố định thì có một BTD ứng với di chuyển quay quanh trục đi qua hai điểm cố định đó. Hệ cơ gồm N chất điểm tự do sẽ có 3N BTD. Hệ cơ chịu một số ràng buộc (không tự do) có (3N – s) BTD, (trong đó, N là số chất điểm của hệ cơ, s là số phương trình liên kết độc lập với nhau của hệ cơ).

2. BTD trong nhiệt động học là số thông số trạng thái độc lập của hệ (thường là nhiệt độ, áp suất...) ở trạng thái cân bằng nhiệt động. Những thông số này có thể biến động trong giới hạn sao cho tất cả các pha trong hệ được bảo toàn (không làm thay đổi số pha và không phá huỷ cân bằng nhiệt động của hệ). Mối liên quan giữa số BTD (f), số cấu tử (c) và số pha (P) của hệ có dạng: f = c – P + 2.

3. trong toán học, BTD trong việc lựa chọn một thực thể toán học nào đó (điểm, đường cong, phương trình, phép biến đổi...) là số thông số độc lập đủ để xác định thực thể đó. Vd. BTD trong việc lựa chọn một vòng tròn trong mặt phẳng là 3, vì hai toạ độ của tâm và bán kính là ba thông số độc lập đủ để xác định vòng tròn.

Chia sẻ bạn bè twitter google plus facebook in

Các bài khác về Toán học