Mĩ thuật

TRANH DÂN GIAN

Tác giả: Mĩ thuật

TRANH DÂN GIAN:

loại tranh in tờ rời, màu tươi, bán rộng rãi trong nhân dân. Cách thức làm TDG: vẽ, khắc, in... theo dây chuyền gồm những người trong gia đình; chủ gia đình là thợ cả phân công người vào từng công đoạn pha thuốc, quấy hồ, quét điệp... Tranh in lên giấy xong, sẽ có người đến cất (mua buôn) đem ra các chợ bán với giá rẻ. Hình tượng của tranh đáp ứng những nhu cầu thầm kín của con người, cầu phúc, cầu tài, cầu bình an...; tranh dán lên vách, lên cánh cửa làm rạng rỡ căn nhà. TDG xuất hiện đồng thời ở nhiều nước phương Đông cũng như phương Tây, với những đặc điểm về đường nét, màu sắc cùng ý nghĩa tượng trưng, phù hợp với phong tục của dân cư mỗi nước. TDG Việt Nam thường xuất hiện vào dịp Tết Nguyên đán nên còn được gọi là tranh Tết. Có lẽ TDG ra đời vào thời cực thịnh của Phật giáo dưới triều Lý (1009 - 1225). Các nghệ nhân là những nông dân bình thường sống ở làng quê Đông Hồ (Bắc Ninh), Kim Hoàng (Hà Tây), Sình (Huế) hay thợ thủ công ở phố Hàng Trống (Hà Nội). Hai trung tâm sản xuất TDG nổi tiếng là Đông Hồ và Hàng Trống, mỗi trung tâm có một phong cách nghệ thuật riêng. Tranh Đông Hồ nét tròn đầy, mỗi màu có một ván khắc riêng; một tranh có nhiều ván màu và một ván nét, ván nét dùng sau cùng đóng khuôn các mảng màu thành riêng biệt; màu cái lấy từ thảo mộc, chất khoáng; giấy in là giấy dó quét nền điệp trắng hay đỏ hoa hiên, vàng hoa hoè pha với điệp. Tranh Hàng Trống nét mảnh thanh thoát, màu tô tay sau khi in nét, màu hoá chất, giấy công nghiệp (giấy in báo). Đề tài có nhiều loại: tín ngưỡng tôn giáo (mẫu thoải, mẫu thượng ngàn, tiến tài, tiến lộc, ngũ hổ...), cầu sung túc (lợn, gà, cá chép...). Nghệ nhân chứng tỏ tài năng về vẽ thú. Tranh sinh hoạt có ý phê phán: "Đám cưới chuột", "Đánh ghen". Tranh lịch sử: "Ngô vương đánh quân Nam Hán", "Cờ lau tập trận"... Một số tranh thời sự: "Quân Pháp tấn công thành Hưng Hoá", "Nhảy đầm"... Sau Cách mạng tháng Tám 1945, xuất hiện những đề tài mới: "Bác Hồ với các cháu thiếu nhi", "Dân quân du kích và hội mùa", "Đào mương chống hạn", "Bắn máy bay Mĩ"... TDG hầu hết là khuyết danh. Gần đây, dòng tranh Đông Hồ mới ghi lại tên tuổi các nghệ nhân Nguyễn Đăng Khiêm, Nguyễn Đăng Sần, Nguyễn Đăng Chế. Xt. Bộ tranh khắc dân gian Việt Nam.

Chia sẻ bạn bè twitter google plus facebook in

Các bài khác về Mĩ thuật