Kinh tế học

HÀNG HOÁ

Tác giả: Kinh tế học

HÀNG HOÁ:

sản phẩm của lao động có thể thoả mãn một nhu cầu nào đó của con người và đi vào tiêu dùng thông qua trao đổi (mua bán). HH có hai thuộc tính: giá trị sử dụng và giá trị. Đó là do tính chất hai mặt của lao động: lao động cụ thể tạo ra giá trị sử dụng và lao động trừu tượng tạo ra giá trị. Là một phạm trù lịch sử, xuất hiện và tồn tại khi có phân công lao động xã hội và có những chủ sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất hoặc những chủ thể tự chủ kinh doanh, và do còn có những khác biệt trong lao động. Tính chất hai mặt của lao động trong sản xuất HH dựa trên cơ sở sở hữu tư nhân thể hiện mâu thuẫn giữa lao động tư nhân và lao động xã hội.

 HH là một phạm trù lịch sử; bản chất kinh tế - xã hội của nó do loại hình phương thức sản xuất quy định. Trong nền sản xuất HH giản đơn, HH là sản phẩm lao động của người sản xuất hàng hoá nhỏ, có sở hữu nhỏ về tư liệu sản xuất; sản phẩm do lao động của họ tạo ra là nhằm thoả mãn nhu cầu của bản thân hoặc để trao đổi ngang giá với hàng hoá khác nhằm trao đổi giá trị sử dụng này lấy giá trị sử dụng khác mà họ cần dùng, không nhằm mục đích giá trị thặng dư.

Dưới chủ nghĩa tư bản, do nền kinh tế tư bản chủ nghĩa là một nền kinh tế hàng hoá phát triển cao, HH là tế bào đơn giản nhất của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa; nó chứa đựng mầm mống của tất cả những đặc điểm và mâu thuẫn của nền kinh tế đó; mâu thuẫn ấy phát triển thành mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản. HH do công nhân làm thuê sản xuất ra có chứa đựng giá trị thặng dư bị nhà tư bản chiếm đoạt. Sản xuất HH thuộc phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa có mục đích là tạo ra giá trị thặng dư cho nhà tư bản. Chủ nghĩa tư bản đã phát triển sản xuất HH đến đỉnh cao nhất, đã biến mọi vật vốn không có giá trị như đất hoang, rừng, biển... thậm chí cả lương tâm, danh dự... thành thứ để mua bán, thành HH. Trong giai đoạn đầu của chủ nghĩa xã hội và trong phương thức sản xuất xã hội chủ nghĩa, nền kinh tế còn là một nền kinh tế HH, đại bộ phận sản phẩm vẫn mang hình thái và có những thuộc tính của HH; HH được sản xuất và lưu thông cũng vừa tuân theo những quy luật của sản xuất HH vừa theo những quy luật của chủ nghĩa xã hội, vận động theo cơ chế thị trường kết hợp với yêu cầu kế hoạch hoá (đối với những mặt hàng chủ yếu). Trong chế độ xã hội chủ nghĩa, còn có sản xuất HH; tuy tính chất hai mặt của lao động trong sản xuất HH còn tồn tại, nhưng nó không dẫn đến mâu thuẫn cơ bản như trong chế độ tư bản chủ nghĩa. HH do các tổ chức kinh tế xã hội chủ nghĩa (như xí nghiệp quốc doanh, hợp tác xã) sản xuất ra là sản phẩm cuả lao động xã hội trực tiếp, về cơ bản là để thoả mãn nhu cầu của xã hội, của con người; nhưng do nền sản xuất xã hội còn là sản xuất HH, sản phẩm còn mang hình thái HH và hình thái giá trị, nhưng phần giá trị thuộc "giá trị thặng dư" không bị nhà tư bản nào bóc lột, mà nó thuộc về xã hội, dùng vào tích luỹ tái sản xuất xã hội mở rộng và vào phúc lợi của người lao động và của toàn xã hội.

Chia sẻ bạn bè twitter google plus facebook in

Các bài khác về Kinh tế học