Kinh tế học

CHI PHÍ CẬN BIÊN

Tác giả: Kinh tế học

CHI PHÍ CẬN BIÊN:

(cg. chi phí biên), chi phí tăng thêm cho việc sản xuất thêm một đơn vị sản lượng. Giả định sản phẩm mà doanh nghiệp sản xuất ra là sản phẩm đơn nhất thì CPCB bằng lượng tăng của tổng chi phí (ΔC) chia cho lượng tăng của sản lượng (ΔQ). Nếu sản lượng từ Q0 tăng lên thành Q1, tổng chi phí từ C0 tăng lên thành C1 thì lượng tăng sản lượng là ΔQ = Q1 – Q0, tổng chi phí tăng thành ΔC = C1 – C0. CPCB biểu thị thành

Vd. nếu Q1 = 2; Q0 = 1; C1 = 18; C0 = 10,

CPCB sẽ là 

Đường CPCB thường có dạng chữ U trên đồ thị:


    Chi phí cận biên

Cần lưu ý rằng CPCB không bị chi phối bởi mức chi phí cố định, nếu như một đơn vị sản lượng được sản xuất thêm mà chi phí cố định vẫn không thay đổi, như vậy CPCB chỉ được xác định bởi các chi phí khả biến. Trong đồ thị trên, CPCB tụt giảm trước hết phản ánh sự gia tăng lợi nhuận do chi phí tăng chậm hơn so với sản lượng; sau đó CPCB tăng lên khi lợi nhuận giảm do chi phí tăng nhanh hơn sản lượng. CPCB cùng với thu nhập biên quyết định mức sản lượng, theo đó doanh nghiệp đạt được mức tối đa hoá lợi nhuận. Như vậy, xác định CPCB là việc quan trọng khi cần quyết định nên hay không nên thay đổi mức sản xuất. Ở doanh nghiệp, các CPCB giảm khi khối lượng đầu ra tăng do khai thác được những mặt lợi của quy mô sản xuất như được chiết giá nhiều về nguyên vật liệu, tận dụng được sức lao động và sử dụng tốt công suất thiết bị máy móc; và ngược lại khi quy mô sản xuất gây ra những mặt bất lợi làm cho đầu vào kém hiệu quả hơn như phải có những khoản chi lớn hơn cho bộ máy quản lí cồng kềnh, về nguyên vật liệu, vv. Một doanh nghiệp có mức đầu ra tối ưu khi CPCB trùng hợp với tổng chi phí trung bình cho một đơn vị đầu ra.

 

Trong lí luận doanh nghiệp của kinh tế học vi mô, khái niệm CPCB và khái niệm thu nhập biên cùng được sử dụng để quyết định mức tối đa hoá lợi nhuận. Trong kinh tế học phúc lợi, khái niệm CPCB được sử dụng để phán đoán tình hình phân bố nguồn vốn ở các loại kết cấu thị trường khác nhau. Trong lí luận sản xuất của doanh nghiệp, nếu giai đoạn tăng lên của CPCB ở điểm thúc đẩy CPCB bằng với thu nhập biên thì doanh nghiệp đạt được tối đa hoá lợi nhuận. Nếu CPCB lớn hơn thu nhập biên, doanh nghiệp giảm sản lượng sẽ có lợi. Nếu CPCB nhỏ hơn thu nhập biên, doanh nghiệp tăng sản lượng sẽ có lợi. Ở điểm CPCB bằng với thu nhập biên là điểm cân bằng để tối đa hoá lợi nhuận doanh nghiệp.

 

CPCB cũng được sử dụng để phán đoán sự phân bố nguồn vốn có tối ưu hay không. Trong sản xuất hàng hoá, ở hoàn cảnh không có ảnh hưởng ngoại lai, CPCB của một loại hàng hoá nào đó bằng với giá cả của loại hàng hoá đó thì nguồn vốn được phân bố tối ưu. Sản lượng sản phẩm sản xuất ra lúc đó là sản lượng tối ưu xã hội.

Chia sẻ bạn bè twitter google plus facebook in

Các bài khác về Kinh tế học